f

Europejskie Centrum Pamięci i Pojednania - Archiwum 2018

DSC 0011fot. Archiwum ECPiP

W słoneczno - burzliwe popołudnie, Ekspozycję Historyczno – Dydaktyczną przy Górze Śmierci odwiedziła 17- osobowa grupa siatkarskiej drużyny młodzików z zespołu LOTOS Trefl Gdańsk. Zwiedzając Ekspozycję towarzystwie przewodnika, siatkarze zapoznali się z tragicznymi wydarzeniami II wojny światowej na Ziemi Dębickiej. Większość z nich oglądając stałą wystawę w baraku żołnierskim, po raz pierwszy dowiedziała się o istnieniu niemieckiego poligonu wojskowego Waffen SS „Truppenübungsplatz Heidelager” funkcjonującego w okresie 1940 - 1944. Na tym poligonie stacjonowały i ćwiczyły swoje oddziały zbrodnicze formacje SS, składające się z batalionów sformowanych z Niemców, a także Francuzów, Belgów, Holendrów, Łotyszy, Estończyków, Ukraińców czy Włochów.

Z kolei w baraku więźniarskim grupa miała okazję zapoznać się z losami więźniów przetrzymywanych w nieludzkich warunkach w Zwangsarbeitslager Pustków. Niemieckie obozy pracy przymusowej w Pustkowie, istniały w latach 1940 - 1944. Służyły one wykorzystaniu niewolniczej pracy więźniów i ich biologicznemu wyniszczeniu, poprzez pracę, głód, choroby i potworne zbrodnie SS-manów z formacji SS Totenkopf i Waffen SS.  

Siatkarze poznali jeszcze inny wycinek tragicznej historii więźniów obozów pracy przymusowej, zwiedzając niedawno otwartą wystawę czasową pt. "Ucieczki więźniów z obozu", która opowiada o heroicznych, udanych i nieudanych próbach uwolnienia się z kaźni niemieckiego Zwangsarbeitslager Pustków.

Prochy tysięcy Polaków, Żydów i jeńców sowieckich z Armii Czerwonej spoczywają nieopodal Ekspozycji na szczycie wzgórza "Królowa Góra", która od listopada 1941 roku nosi miano "Góry Śmierci". Tu również po zwiedzeniu Ekspozycji uczestnicy wycieczki udali się na miejsce będące niemym świadkiem tej tragedii, które upamiętnia ofiary niemieckich obozów pracy przymusowej.

INFORMACJA

Ekspozycja Historyczno-Dydaktyczna przy Górze Śmierci
w okresie świątecznym podczas „Majówki 2018”
będzie czynna w poszczególnych dniach i godzinach:

01.05.2018 r. – Święto Pracy w godz. 12.00-16.00
02.05.2018 r. – Święto Flagi w godz. 8.00-16.30
03.05.2018 r. – Święto Konstytucji 3 Maja w godz. 12.00-16.00
04.05.2018 r. – Piątek w godz. 8.00-16.30
05.05.2018 r. – Sobota w godz. 12.00-16.00
06.05.2018 r. – Niedziela w godz. 14.00-18.00

DSC 0014

Serdecznie zapraszamy

 6009043 kopia

Fot. arch. CKiB

W środę, 25 kwietnia 2018 r. odbyły się Uroczystości Patriotyczno – Religijne na Górze Śmierci. Jak co roku oddano hołd i upamiętniono wszystkich więźniów niemieckich obozów pracy przymusowej w Pustkowie, a także Rodaków walczących w okresie okupacji niemieckiej o niepodległość Ojczyzny. Na tegorocznych uroczystościach zaszczycili nas swoją obecnością byli więźniowie: Stanisław Szuro, Stanisław Ładziak oraz Kazimierz Rzucidło, który na uroczystości przyjechał po raz pierwszy. Przybyły również licznie rodziny byłych więźniów. Wśród gości nie mogło zabraknąć przedstawicieli poszczególnych kół terenowych Związków Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej oraz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Na uroczystość przybyli również przedstawiciele świata polityki, kultury i nauki reprezentujący władze zarówno na szczeblu ogólnopaństwowym jak i lokalnym. Jak co roku w wydarzeniu uczestniczyli harcerze, strzelcy, poczty sztandarowe szkół powiatu dębickiego oraz ropczycko – sędziszowskiego. Po raz pierwszy zaprezentowały się Młodzieżowe Reprezentacyjne Drużyny OSP Gminy Dębica.


Uroczystości rozpoczęły się odśpiewaniem hymnu narodowego. Po przywitaniu wszystkich gości przez Wójta Gminy Dębica Stanisława Rokosza, rozpoczęła się uroczysta Msza Święta z ceremoniałem wojskowym. Eucharystię celebrował ks. dr hab. Kazimierz Talarek – proboszcz parafii Św. Antoniego Padewskiego w Nagoszynie. Po Mszy Świętej, młodzież z Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w Pustkowie–Osiedlu zaprezentowała montaż słowno-muzyczny o epizodzie więziennym Rotmistrza Witolda Pileckiego. W dalszej kolejności miał miejsce Apel Pamięci w asyście Kompani Honorowej 33 Batalionu Piechoty Lekkiej w Dębicy. Po zakończeniu Apelu Pamięci i oddaniu salwy honorowej złożono wieńce i kwiaty pod Pomnikiem. Oprawa muzyczna uroczystości została przygotowana przez Stowarzyszenie Orkiestra Dęta Gmina-Dębica oraz Chór Parafialny z Pustkowa – Osiedla.


Na zakończenie uroczystości zebrani goście zostali zaproszeni do zwiedzenia Ekspozycji Historyczno – Dydaktycznej, gdzie mogli obejrzeć nową wystawę czasową pt. „Ucieczki więźniów z obozu". Wystawa ta przedstawia historie więźniów niemieckich obozów pracy przymusowej w Pustkowie, którzy zdołali z nich uciec. Obrazuje w jaki sposób tego dokonali. Opowiada o ucieczkach, które powiodły się, ale również o konsekwencjach jakie niosły ze sobą ucieczki nieudane. Szczególnie istotną częścią wystawy są pamiątki, pisemne wspomnienia oraz zdjęcia ze zbiorów rodzinnych więźniów, którzy podjęli próbę ucieczki i znalazła ona szczęśliwe zakończenie. Specjalnie przygotowana aranżacja oraz nagrania audio pozwalają na lepsze zobrazowanie losów więźniów przetrzymywanych i represjonowanych w tychże obozach. Wystawę można zwiedzać przez cały rok, do kwietnia 2019 r.

DSC 0041Fot. Archiwum ECPiP

W sobotę 28 kwietnia, 20 - osobowa grupa członków Klubu Seniora z Nagawczyny wraz z panią Agatą Wiater radną Gminy Dębica, zwiedziła  Ekspozycję Historyczno – Dydaktyczną przy Górze Śmierci. W towarzystwie przewodnika, grupie Seniorów przybliżono wydarzenia związane z II wojną światową na ziemi dębickiej w latach 1939-1945. Seniorzy zapoznali się z tragicznymi losami mieszkańców ziemi dębickiej oraz gehenną więźniów przetrzymywanych w nieludzkich warunkach w Zwangsarbeitslager Pustków. Niemieckie obozy pracy przymusowej w Pustkowie, istniały w latach 1940 - 1944. Obozy pracy uruchomione zostały w dwóch podstawowych celach. Pierwszym z nich było wykorzystanie niewolniczej pracy więźniów, drugim zaś ich biologiczne wyniszczenie, poprzez pracę, głód, choroby i potworne zbrodnie jakich dokonywali SS-mani z formacji SS Totenkopf i Waffen SS.  Obozy pochłonęły istnienie wielu tysięcy niewinnych ludzi, w tym Polaków, Żydów i jeńców sowieckich z Armii Czerwonej. Na terenie niemieckiego poligonu wojskowego Waffen SS „Truppenübungsplatz Heidelager” również w okresie 1940 - 1944, stacjonowały i ćwiczyły swoje oddziały zbrodnicze formacje SS  składające się z batalionów sformowanych nie tylko z samych Niemców, ale i Francuzów, Belgów, Holendrów, Łotyszy, Estończyków, Ukraińców czy Włochów.

DSC 0009

24 kwietnia do Ekspozycji pod Górą Śmierci przyjechali najmłodsi uczniowie (klasy 0-3) Szkoły Podstawowej w Hucisku. Dzieci z niezwykłym zaciekawieniem oglądnęły znajdujące się na wystawie stałej eksponaty, wysłuchały historii poligonu Waffen-SS Truppenubüngsplatz Heidelager oraz znajdujących się w jego obrębie niemieckich obozów pracy przymusowej.

Fot. arch. ECPiP