f

Europejskie Centrum Pamięci i Pojednania - "Rola mieszkańców Paszczyny w odzyskaniu niepodległości" - wykład Józefa Pluty - 14.12.2017 r.

14 grudnia odbył się kolejny wykład z cyklu kwartalnych „Spotkań z Historią”, realizowanych przez Europejskie Centrum Pamięci i Pojednania, działające przy Centrum Kultury i Bibliotek Gminy Dębica. Wpisał się on w zainaugurowane 9 grudnia 2017 r. Obchody Stulecia Odzyskania Niepodległości. Jak podkreślił sam Prezydent RP Andrzej Duda – dla niego ogromnie ważne jest, aby istota obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości przez Rzeczpospolitą miała charakter lokalny – „Żeby w każdym najmniejszym zakątku Rzeczypospolitej rozmawiano o 100-leciu odzyskania niepodległości, żeby mówiono o Polsce ‒ nie tylko z punktu widzenia historii, nie tylko z punktu widzenia tych minionych stu czy więcej lat, gdy np. będziemy się zastanawiali, dlaczego doszło do utraty niepodległości i dlaczego nie mieliśmy jej przez 123 lata. Ale żeby mówiono o tym, jakiej Polski chcemy na przyszłość, żebyśmy o tym rozmawiali ‒ żebyśmy patrzyli na Polskę jako na coś, co wzrasta, co musimy razem budować”.

Na wykład pana Józefa Pluty, przybyło wielu gości, pasjonatów historii lokalnej z Paszczyny i Pustkowa Osiedla. Wykład niezwykle ciekawy ponieważ traktujący o malowniczej miejscowości położonej w Gminie Dębica, która w przeszłości była swego rodzaju kolebką działaczy ludowych i parlamentarzystów. To właśnie z niej na przestrzeni 40 lat wyszło trzech parlamentarzystów. Pan Józef Pluta w bardzo ciekawy sposób przedstawił życie i działalność przede wszystkim dwóch, wywodzących się z Paszczyny - Michała i Jana Henryka Jedynaków (ojca i syna). Ukazał również sylwetkę trzeciego działacza ludowego z Paszczyny – Jana Siwuli. Omówił jak ich działalność ludowa i samorządowa od końca XIX – do połowy XX w. wyraźnie przyczyniła się do rozwoju gospodarczego, społecznego, kulturalnego i politycznego ówczesnego powiatu ropczyckiego. Cała prelekcja podparta była niezwykle bogatą prezentacją fotografii, dokumentów oraz pamiątek zaczerpniętych w toku licznie przeprowadzonych kwerend w kraju i za granicą przez autora książki Z ludu dla ludu, pana Józefa Plutę. Dzięki Centrum Kultury i Bibliotek Gminy Dębica, wspomnianą książkę w kilku egzemplarzach otrzymali przybyli na Spotkanie dyrektorzy wraz z uczniami Publicznej Szkoły Podstawowej w Paszczynie oraz Zespołu Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w Pustkowie Osiedlu. Po wykładzie prelegentowi zadawano wiele pytań dzięki czemu niektóre kwestie zostały szerzej wyjaśnione.    

Osoby, które nie mogły wziąć udziału w ostatnim „Spotkaniu z Historią”, jak również wszystkich zainteresowanych tematem,  zachęcamy do zapoznania się z wystawą czasową Muzeum Regionalnego w Dębicy pt. Narodziny demokracji parlamentarnej na ziemi Dębickiej. W ramach wystawy przedstawiono biografie: Wojciecha Stręka, Mikołaja Reya, Tomasza Dyło, Jana Babicza, Adama Krężela, Karola Persa, Jana Piróga, Franciszka Stachnika oraz Michała Jedynaka, Jana Siwuli i Jana Henryka Jedynaka. Ekspozycja ta wpisuje się w obchodzoną w ubiegłym roku setną rocznicę śmierci Michała Jedynaka i przyszłoroczną także setną rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę. Wystawę można zwiedzać do 31 marca 2018 roku.

Serdecznie dziękujemy za przybycie wszystkim uczestnikom „Spotkania…” i na kolejne zapraszamy w marcu następnego roku.

Fot. arch. ECPiP