f

Europejskie Centrum Pamięci i Pojednania - Nowa Publikacja o Historii Poligonu SS i Obozach Pracy Przymusowej Pustkowa - dostępna w EHD i bibliotekach - 03.12.2020 r.

2020 11 16 agnieszka kruszynska idzior gora smierci poligon ss i hitlerowski oboz pracy przymusowej w pustkowie

,,Góra Śmierci. Poligon SS i hitlerowski obóz pracy przymusowej w Pustkowie" – poruszający reportaż historyczny Agnieszki Kruszyńskiej-Idzior już wkrótce zasili księgozbiór Bibliotek Publicznych Gminy Dębica. Dzięki współpracy z wydawnictwem LIBRA publikacja będzie również udostępniona do sprzedaży w Ekspozycji Historyczno-Dydaktycznej w Paszczynie.

W związku z wprowadzeniem przez Rząd RP od 28 listopada br. nowych zasad i ograniczeń dotyczących COVID-19 Ekspozycja Historyczno-Dydaktyczna przy Górze Smierci w Paszczynie jest zamknięta dla zwiedzających do 27 grudnia 2020 r.

O wznowieniu działalności poinformujemy na naszej stronie internetowej.

W razie pytań prosimy o kontakt telefoniczny: 887 628 900 lub 14 681 10 06

,,Więźniowie, którzy tu trafili, szybko orientowali się gdzie są, bo oprócz woni leśnej ściółki i żywicy, czuli coś jeszcze. Mdły odór palonych ciał. Fetor, który był nie do zniesienia. Zapach spalonego tłuszczu i włosów unosił się z niedalekiej górki i rozchodził po całej dolinie, a nawet dalej […]. Ogień na Górze Śmierci płonął stale, dniem i nocą".
Pustków – poligon SS i hitlerowski obóz pracy przymusowej utworzony w 1940 roku, pod Dębicą na Podkarpaciu, funkcjonował do lipca 1944 roku, także jako obóz jeniecki. Na pilnie strzeżonym poligonie SS- Truppenübungsplatz „Heidelager” testowano tajną broń rakietową V-1 i V-2. Ocenia się, że w obozach pracy Pustkowa łącznie życie straciło około 7000 Żydów, 5000 jeńców sowieckich i 3000 Polaków. Byli bici, głodzeni, zamęczani pracą, rozstrzeliwani. Jak twierdzili jego więźniowie – ,,Pustków, to był taki Oświęcim, tylko w mniejszej skali".

Po zajęciu terenu obozu przez oddziały 1. Frontu Ukraińskiego, w sierpniu 1944 roku, wykorzystany został jako obóz jeniecki dla 12 000–15 000 Niemców, Ślązaków, Kaszubów, z których około 3000 straciło tu życie. Przez wiele lat historia ta pozostawała mało znana. Teraz Autorka oddała głos jej świadkom.

Agnieszka Kruszyńska-Idzior – ukończyła historię na Uniwersytecie Rzeszowskim i public relations na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Od 2006 roku pracuje w tygodniku ,,Obserwator Lokalny”. Dwukrotnie nominowana w konkursie Stowarzyszenia Gazet Lokalnych Local Press 2018. W tym samym konkursie, w 2020 roku, została laureatką nagrody specjalnej Muzeum Powstania Warszawskiego.

Ku czci ofiar obozu na Górę Śmierci prowadzi „Droga Cierpienia”, a na jej szczycie pamięci pomordowanych strzegą pomniki. U podnóży Góry Śmierci znajduje się Muzeum (Ekspozycja Historyczno-Dydaktyczna) oraz Europejskie Centrum Pamięci i Pojednania w Pustkowie-Osiedlu. Kolejnym wyrazem dbania o pamięć i szukania prawdy było objęcie książki Mecenatem przez Pana Stanisława Rokosza Wójta Gminy Dębica Gmina Dębica.